سقوط بازار رمزارزها در اکتبر ۲۰۲۵، خطرات معاملات اهرمی و انباشت موقعیت‌های معاملاتی مشابه را آشکار کرد. اکنون، یک سال بعد، تحلیلگران می‌گویند این ریسک‌ها همچنان پابرجا هستند.
نزدیک به یک سال پس از یکی از شدیدترین موج‌های فروش در تاریخ بازار رمزارزها، پرسش اصلی این است که آیا معامله‌گران به‌اندازه کافی از اتفاقات گذشته درس گرفته‌اند تا از تکرار چنین بحرانی جلوگیری کنند یا خیر.
بیت کوین (Bitcoin) در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، تنها چند روز پس از ثبت رکورد تاریخی بالاتر از ۱۲۶ هزار دلار، سقوط شدیدی را تجربه کرد. قیمت این رمزارز از حدود ۱۲۲ هزار دلار به ۱۰۵ هزار دلار کاهش یافت و بخش زیادی از این افت تنها در چند دقیقه اتفاق افتاد. این سقوط به لیکویید شدن حدود ۱۹ میلیارد دلار از موقعیت‌های معاملاتی در بازار رمزارزها منجر شد و معامله‌گرانی را غافلگیر کرد که پس از ماه‌ها شرط‌بندی روی ادامه رشد قیمت‌ها، انتظار افزایش بیشتر بازار را داشتند.
با این حال، اگرچه این موج فروش اعتماد به بازار را متزلزل کرد، شرایطی که به وقوع آن کمک کرده بودند همچنان از بین نرفته‌اند.
مارک کانرز از شرکت ریسک دایمنشنز (Risk Dimensions) که پیش‌تر مدیریت یک محصول مرتبط با موقعیت‌گیری صندوق‌های پوشش ریسک را در کردیت سوئیس (Credit Suisse) بر عهده داشت، گفت:
این یک سقف قیمتی بسیار سریع و شدید بود که انتظارش را نداشتیم.
او در مصاحبه‌ای افزود:
موقعیت‌گیری معامله‌گران آن زمان اهمیت زیادی داشت و امروز هم به همان اندازه مهم است.
پیش از سقوط، حجم موقعیت‌های باز بازار نزدیک به بالاترین سطوح تاریخی خود قرار داشت و معامله‌گران به‌شدت در موقعیت‌های صعودی سرمایه‌گذاری کرده بودند. آن‌ها انتظار داشتند بیت‌کوین از چرخه چهارساله آشنای خود پیروی کند و به رکوردهای قیمتی جدیدی برسد.
کانرز گفت:
افراد زیادی، از جمله خود من، به‌شدت به رشد بازار خوش‌بین بودند؛ چون فکر می‌کردیم زمان صعود فرا رسیده است. انتظار داشتیم با تکیه بر چرخه‌های قبلی، قیمت به محدوده ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار دلار و حتی ۴۰۰ هزار دلار برسد.
اما بازار برخلاف پیش‌بینی آن‌ها حرکت کرد.
او توضیح داد:
این حرکت آشکارا ناشی از داده‌های درون‌زنجیره‌ای نبود؛ منظورم این است که همه‌چیز به معاملات مشتقه مربوط می‌شد. بنابراین، بیت‌کوین کاغذی همچنان حضور پررنگی دارد و در کوتاه‌مدت جهت بازار را تعیین می‌کند.
از نظر او، درس اصلی این اتفاق آن است که قیمت بیت‌کوین می‌تواند به همان اندازه که تحت تأثیر تقاضای واقعی برای این دارایی قرار دارد، از شرط‌بندی‌های اهرمی معامله‌گران نیز تأثیر بپذیرد.
در طول یک سال گذشته، این وضعیت تغییر چندانی نکرده است. قراردادهای آتی دائمی که به معامله‌گران اجازه می‌دهند بدون مالکیت واقعی بیت‌کوین روی تغییرات قیمت آن شرط‌بندی کنند، همچنان بخش مهمی از معاملات بازار رمزارزها هستند. صرافی‌ها نیز انگیزه‌های مالی قدرتمندی برای ارائه محصولات اهرمی دارند. بااین‌حال، معامله‌گران ممکن است اکنون ابزارهای بهتری برای مدیریت این ریسک‌ها در اختیار داشته باشند.
کانرز با اشاره به بهبود شفافیت دفتر سفارش‌ها و موقعیت‌های معاملاتی گفت:
داده‌ها به شکل بهتری ساختار بازار را مشخص می‌کنند. اطلاعات بیشتر به معنای اطمینان بالاتر و نوسان کمتر است.
کریس سالیوان، از بنیان‌گذاران شرکت هایپریون دسیماس (Hyperion Decimus)، نیز معتقد است معامله‌گران می‌توانند اقداماتی انجام دهند تا از تکرار زیان‌های سنگین مشابه اکتبر گذشته جلوگیری کنند.
توصیه او با پرهیز از معاملات اهرمی و نظارت دقیق بر حجم موقعیت‌های باز، نرخ تأمین مالی و احساسات بازار آغاز می‌شود. حجم موقعیت‌های باز، تعداد قراردادهای مشتقه تسویه‌نشده را نشان می‌دهد؛ درحالی‌که نرخ تأمین مالی، هزینه نگهداری موقعیت‌ها در قراردادهای آتی دائمی را منعکس می‌کند. بررسی هم‌زمان این شاخص‌ها می‌تواند به معامله‌گران کمک کند تشخیص دهند چه زمانی بازار بیش از اندازه به یک جهت خاص متمایل شده است.
سالیوان همچنین توصیه کرد زمانی که این شاخص‌ها به سطوح افراطی می‌رسند، معامله‌گران برای ورود به بازار صبور باشند؛ چه انتظار افزایش قیمت را داشته باشند و چه روی کاهش آن شرط‌بندی کنند. او به افرادی که بیت‌کوین را برای بلندمدت نگهداری می‌کنند نیز پیشنهاد داد این دارایی را خریداری کنند، آن را از صرافی‌ها خارج کنند و به‌جای سپردن سرمایه خود به پلتفرم‌های معاملاتی، از روش نگهداری شخصی استفاده کنند.
البته این توصیه‌ها به معنای منتفی بودن سقوطی دیگر نیست. کانرز هشدار داد:
قطعاً هنوز این احتمال وجود دارد که بار دیگر شاهد اتفاقی مشابه ۱۰ اکتبر باشیم. محصولات اهرمی همچنان در بازار حضور دارند.
آیا چرخه چهارساله بیت‌کوین دیگر قابل اعتماد نیست؟
سقوط بازار همچنین یکی از باورهای رایج درباره بیت‌کوین را به چالش کشید: این تصور که چرخه چهارساله آن، که با هاوینگ یا نصف شدن پاداش استخراج مرتبط است، می‌تواند راهنمای قابل اعتمادی برای پیش‌بینی قیمت‌های آینده باشد.
کانرز گفت:
همه ما، از جمله خود من، غافلگیر شدیم و در موقعیت اشتباهی قرار گرفتیم. چرخه چهارساله نمرده است؛ بلکه تغییر کرده و دیگر نمی‌توانیم مانند گذشته به همان اندازه از آن سیگنال بگیریم.
او اکنون معتقد است عوامل اقتصادی و سیاسی ممکن است نقش پررنگ‌تری در شکل‌گیری چرخه‌های قیمتی بیت کوین داشته باشند؛ نقشی که سرمایه‌گذاران در گذشته کمتر برای آن اهمیت قائل بودند. در همین حال، رشد محصولات سرمایه‌گذاری نهادی نیز نتوانسته است از نفوذ بازار مشتقات بر قیمت‌های کوتاه‌مدت بیت‌کوین به‌طور چشمگیری بکاهد.
با وجود تمام تغییراتی که از اکتبر ۲۰۲۵ تاکنون رخ داده‌اند، کانرز تفاوت مهمی میان سقوط آن زمان و شرایط پس از آن می‌بیند. او گفت:
فکر می‌کنم یک سال بعد، یاد گرفته‌ایم توجه بیشتری به ساختار بازار داشته باشیم.
با وجود زیان‌های سنگین، بازار بیت‌کوین همچنان به فعالیت خود ادامه داده است. کانرز در پایان گفت:
بازار خم شد، اما نشکست.
منبع: Coindesk
